Op woensdag 4 februari 2026 werd de eerste vislift in het Valleikanaal formeel in gebruik genomen. Met een druk op de knop werd deze voorziening op afstand geopend en kunnen vissen voortaan de stuw in de Roffelaarskade stroomopwaarts passeren. Vanwege de innovatie op een historische locatie was er alle aanleiding voor waterschap Vallei en Veluwe om stil te staan bij deze bijzondere gebeurtenis. Diverse betrokkenen waaronder de leverancier van de vislift en een ecoloog gaven tekst en uitleg aan vertegenwoordigers van water- en landschapsorganisaties. Ook werd duidelijk gemaakt hoe bij de werkzaamheden rekening was gehouden met de Grebbelinie.
Uitleg bij de vislift. Op de achtergrond zijn de stuw en de Roffelaarskade zichtbaar.
Vismigratie
Voormalige vistrap Roffelaar in 2006
Vissen verplaatsen zich in de natuur om zich voort te planten(paaien), om voedsel te vinden, of om te overwinteren. Voor vissen is dat moeilijk in het Valleikanaal, omdat ze onderweg stuwen tegenkomen die de Grebbelinie (aangevuld met dwarsdijkjes) verdelen en verdeelden in kommen. Stroomafwaarts kunnen de vissen zich met de stroom mee laten voeren, maar stroomopwaarts kunnen de vissen de stuwen niet passeren.
Vistrap en vislift
Waterschap Vallei en Veluwe nam maatregelen om de vismigratie te bevorderen en legde kort na het jaar 2000 de eerste vispassages aan in het Valleikanaal. Er kwamen o.a. vistrappen in het Binnenveld, bij de Pothbrug, Asschat en de Roffelaarskade. Het exemplaar bij de Roffelaarskade oogde bijzonder fraai, maar functioneerde de laatste jaren minder goed en was bovendien aan onderhoud toe. Een goed moment om te kijken wat een moderne ‘vislift’ te bieden had. Inmiddels waren er landelijk al ruim 100 in gebruik genomen door diverse waterschappen. Zou dit ook voordelen bieden in het Valleikanaal?
Data
Nieuw infopaneel over stuw en Roffelaarskade
De vislift werkt als een wenteltrap waar hoogte wordt gewonnen door geleidelijk in rondjes door te zwemmen. Het vraagt vergeleken met de voormalige vistrap maar weinig ruimte, is onderhoudsvriendelijk en is in staat om belangrijke data te verzamelen voor waterbeheerders en ecologen. Zo kan de stroomsnelheid worden gemeten en de watertemperatuur. Tevens is technologie toegevoegd die middels AI vissoorten kan onderscheiden, zodat zichtbaar wordt welke vissen in een bepaald water leven en in welke hoeveelheden. De eerste resultaten bij andere waterschappen zijn bemoedigend. Door vismigratie te bevorderen zag men in één van die watergangen de populatie stijgen van 8 naar 24 vissoorten.
Grebbelinie
Waterschap Vallei en Veluwe kon middels dit project ook bijdragen aan de zichtbaarheid van de Grebbelinie. Recreanten en toeristen die de gehele Grebbelinie volgen, zullen zien dat de materialen en kleuren van hekken rond de stuw zijn aangepast aan de vormgeving en beeldtaal die in de linie gebruikelijk is. Een nieuw infopaneel is geplaatst bij de brug over de stuw, waar vele wandelaars en fietsers iets kunnen leren over de historische betekenis van de locatie én de werking van de vislift. Middels QR-codes kan extra informatie worden opgeroepen. Om het werk aan de stuw te completeren is metsel- en vooral voegwerk gedaan, zodat dit oude waterwerk in de Grebbelinie er weer voor vele jaren mooi bijligt.
Komende werkzaamheden
Hoewel de vislift gereed is en de fietsers/wandelaars de brug weer ongestoord kunnen passeren, resten nog enkele werkzaamheden. Er worden rond de stuw damwanden geplaatst tegen de oevers om afkalving te voorkomen. Dit is nodig omdat de stroomsnelheid plaatselijk hoog is. Ook worden de oevers ingezaaid zodat stuw en kanaal in de nabije toekomst weer omgeven zijn met groen. En de oude vistrap? Hoewel niet meer functioneel als passage blijft deze ondiepe en zuurstofrijke watergang behouden als paaiplaats voor vissen.
Meer informatie: vislift.nl
Plaatsen van damwanden tegen de oevers van het Valleikanaal.