• Oud-minister van Defensie voor enquetecommissie
    donderdag 22 juli 1948
    Lees verder >>

Werk aan de Daatselaar

 In 1652 werd het eerste deel van de Slaperdijk aangelegd. Twaalf jaar later (1664) trok men de dijk van het Grand Canal te Renswoude door naar het hoger gelegen gebied ten noordoosten van die plaats. Bij de aanleg van de Grebbelinie in 1745 bleef de Slaperdijk een ongewenste toegang tot de linie en de Emminkhuizerberg. Du Moulin liet in 1785 en 1786 versterkingen aanbrengen in de linie; dat resulteerde in de aanleg van een lunet en een redoute aan de kop van de Slaperdijk. Deze werden in 1799 al weer afgegraven, toen het Werk bij Daatselaar werd aangelegd en de Groeperkade op de Slaperdijk werd aangesloten.

Fort, Lunette en Redoute

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op dinsdag 08 februari 2011 15:03

Fort Daatselaar ligt op de plaats waar de Groeperkade samenkomt met de Slaperdijk. De heer van Renswoude hoopte met de Slaperdijk droge voeten te houden, als de Grebbedijk weer doorbrak. Toen de Slaperdijk militaire betekenis kreeg, moest de toegang gecontroleerd worden.

DaatselaarSinds de 17e eeuw lag er bovendien een houten sluisje, dat getuige de eerste steen in 1766 werd vervangen door een gemetseld exemplaar. Een aarden redoute en een lunet uit 1786 verdedigden deze kwetsbare plek. Ze werden in de Franse periode geslecht, maar zijn nog altijd zichtbaar in het landschap ten noordoosten van de sluis.

In hetzelfde jaar 1799 werd iets zuidelijker het huidige fort aangelegd. Het fort zou mooi als steunpunt kunnen fungeren, bij een Pruisische inval. Binnen het fort kwam een klein wachthuis en bij de aansluiting met de Slaperdijk, de keel, een stenen kruitmagazijn. Aan de voorzijde de nog altijd zichtbare schietsleuven voor kanonnen in de borstwering. Op het terreplein vallen in de hoeken de opritten (oprillen) op, bedoeld voor het in positie brengen van de kanonnen.

Aan het einde van de 19e eeuw was het fort vervallen en de 'natte' grachten waren dichtgegroeid. Het werk werd vanwege zijn vooruitgeschoven positie niet opgenomen in de voorpostenlijn van de Grebbelinie van 1940. In de jaren tachtig werd Fort Daatselaar gerestaureerd, inclusief de sluis met bruggetje. Sinds baggerwerkzaamheden in 2005 stroomt er weer water door de grachten van het bijzondere werk. In 2007 werden drie grenspalen teruggevonden van het Ministerie van Oorlog. Deze hardstenen palen moesten de grenzen van de militaire rijksgronden aangeven. Staatsbosbeheer liet het werk in de eerste helft van 2008 opnieuw onder profiel brengen. Het Waterschap Vallei & Eem verbond de Lunterse Beek weer met de grachten en verbeterde de waterafvoer ter plaatse via de Daatselaarsesloot.

Klik hier om de kaart van de Daatselaar te bekijken.

Fotoalbum: Schildwacht van de Slaperdijk
Damsluis bij Daatselaar 2008Zuidwestelijke gracht DaatselaarDaatselaar winter 2010
Klik hier om alle foto's uit het album te bekijken