Er zijn geen evenementen gevonden

Herdenken en opnieuw beleven. 10 mei 1940

Door Bert Rietberg, maandag 10 mei 2010 19:47
Categorie: Geschiedenis

Er zijn tal van manieren om geschiedenis te laten herleven. Films, documentaires, boeken, re-enactment. Tijdens de meidagen blijft geen middel onbenut om het verhaal van 65 jaar bevrijding te vertellen. Maar ook de Duitse inval wordt op diverse manieren herdacht.

Bevrijdingsdag Wageningen

Re-enactment in Wageningen tijdens de bevrijdingsfeesten (foto Harry Rietberg)

Wageningen speelde weer een hoofdrol in de nationale bevrijdingsfeesten. In een lange stoet trokken soldaten en verzetsmensen langs de menigte. Een paar dagen later kregen honderden veteranen een prachtig onthaal in Apeldoorn tijdens de Nationale Streetparade. Voor Apeldoorn betekende het voor de veteranen meteen de laatste parade; de organisatie besloot hiertoe vanwege de hoge  leeftijd van de oudstrijders. Foto's van o.a. Wageningen vindt u hier...

10 mei 1940Een boek dat deze dagen qua titel nogal de aandacht trekt is 10 mei 1940. De dag dat de moffen kwamen. Een roman van George Knottnerus, uitgegeven door uitgeverij Gopher uit Amsterdam. De naam Knottnerus zal lezers van oorlogsliteratuur meteen opvallen; in 2004 kwam Veldprediker in Moblisatietijd uit van Jan G. Knottnerus. Bart J. Knottnerus komen we voorts tegen als schrijver van Varsseveld rond de jaren 1940-1945. Beide boeken hebben getuige de bronvermelding en de inhoud van het boek als inspiratie gediend voor de laatste uitgave.

Met name het eerste deel van het boek geeft een geromantiseerd, maar interessant perspectief op de bekende gebeurtenissen van de meidagen '40. Door het liefdesverhaal te laten plaatsvinden in de mobilisatietijd wordt enigszins beleefbaar hoe de gebeurtenissen ingrepen op het leven van alledag, vooral wanneer de dag aanbreekt dat men verlangend uitkijkt naar de terugkomst van de militairen na de 14e mei. Hoewel de titel anders doet geloven, speelt 10 mei een bescheiden rol in het boek, waar we de datum natuurlijk ook kunnen beschouwen als het begin van een vijfjarige periode.

Via brieven naar huis krijgen we tevens een beeld van de gebeurtenissen in de Grebbelinie rond Veenendaal waar de vader van de hoofdpersoon Veldprediker is en bezoekjes brengt aan de (inmiddels verdwenen) Korenbeurs bij het marktplein en restaurant de Dennen in Renswoude. Niet ver van dit restaurant staat een eenvoudig wit kruisje dat aan de executie van een vijftal burgers herinnert. Een soortgelijk monument staat in Varsseveld, waar jaarlijks herdacht wordt dat daar 46 onschuldige burgers werden vermoord als vergelding voor de dood van vier Duitse militairen door een verzetsgroep. Deze gebeurtenis speelt een belangrijke rol in het tweede deel van het boek.

De (sub)titel geeft wel iets weer van wat we qua vorm en stijl in het boek kunnen verwachten. Omdat er wel heel veel verteld moet worden in 194 pagina's zijn de teksten overwegend van franje ontdaan en missen een aantal hoofdpersonen net de diepgang om geloofwaardig te worden. Veel hoofdstukken lezen als een (Nederlandse) film, compleet met soms wat banale thema's als de winden van de dominee, een NSB'er in de varkensgier en de onvermijdelijk expliciete liefdesscenes, die weinig aan de verbeelding overlaten.

Op het fraaie omslag zien we een Duitse helm met hakenkruis, een verliefd stel en een vliegtuig met parachute. Wie het geen probleem vindt dat het een Engels (!) vliegtuig betreft dat boven de letters 10 mei door het Nederlandse luchtruim vliegt, zal waarschijnlijk ook niet struikelen over andere opvallende zaken in de tekst. Want in een roman kan alles, of niet?

10 mei 1940. De dag dat de Moffen kwamen. 14,95 euro ISBN 9789051797213 Meer informatie bij uitgeverij Gopher

Terug naar het nieuwsoverzicht