Er zijn geen evenementen gevonden
  • Bureau informeert over staat van grote kazemat
    zaterdag 10 december 1988
    Lees verder >>

Genie geeft historisch visitekaartje af in het Fort aan de Buursteeg

Door Bert Rietberg, woensdag 28 november 2018 15:08
Categorie: Vestingwerk

Na 78 jaar doken er weer Nederlandse militairen op in het oude Fort aan de Buursteeg in Renswoude. Het betrof de 102 Constructiecompagnie van het 101 Geniebataljon. In goed overleg met alle betrokkenen rond het fort deden de genisten een oefening waarbij de eenheid een aantal markante constructies naliet. Medewerkers en vrijwilligers van de Stichting Grebbelinie en het Grebbelinie Bezoekerscentrum waren onder de indruk van de inzet van de militairen, die de geschiedenis van het fort weer beter zichtbaar hebben gemaakt.

Genisten brengen de bekisting aan op het onderkomen voor pantserafweergeschut. (foto: Bert Rietberg)

In februari 2013 werd het restant van een onderkomen voor pantserafweergeschut aangetroffen op het Fort aan de Buursteeg. De Stichting Grebbelinie deed onderzoek en met behulp van een aannemer werden de afzonderlijke en verspreide betonplaten in 2017 op de originele plek ingegraven in de frontwal. Dankzij de recente actie van de genie wordt het beeld van 1939-1940 verder hersteld. Het onderkomen is op een stevige en veilige manier overdekt en zal weer een aarden deklaag krijgen. De bekisting is inmiddels verwijderd, later zal het stutwerk worden weggenomen en wordt de aarden deklaag ingezaaid. De positie en vorm van het onderkomen is gebaseerd op veldonderzoek, foto's, schetsen van gemobiliseerde militairen, gevechtsverslagen uit het NIMH, militaire kaarten en andere bronnen waaronder luchtfoto's.

Een jaar eerder was het onderzoek gestart naar een verdwenen kazemat die uitkeek op de Slaperdijk. In 2010 was tijdens de transformatie van Camping de Batterijen naar het herstelde Fort aan de Buursteeg al beton aangetroffen op de locatie. Na het vrijgraven en verplaatsen van het beton in 2012 bleef het materiaal zes jaar in de berm liggen. Afgelopen week ging het meest herkenbare deel van de kazemat door een bergingswagen van de genie terug naar zijn oude plek. De militairen wisten het element zo te plaatsen dat het schietgatraam uitkijkt op de Slaperdijk, de hoge en droge toegang tot het fort. Er zijn geen plannen om de kazemat verder te herstellen of reconstrueren. Het restant blijft als monumentje herinneren aan de meidagen van 1940 toen drie Nederlandse militairen werden gedekt door het beton van deze kazemat.

Met een bergingsvoertuig werd het restant van kazemat S57c weer op zijn originele plaats gezet. Wapeningsstaal verbindt de betonbrokken. Het schietgatraam met affuit voor mitrailleur kijkt uit op de Slaperdijk. (foto: Bert Rietberg) 

In de uiterste hoek van het fort werd in augustus 2012 het restant gevonden van een gietstalen koepelkazemat. Archeologen ontdekten sporen van loopgraven in de grond, die leidden naar deze locatie. De sporen werden gefotografeerd en vastgelegd, waarna de reconstructie van het kanonemplacement werd voortgezet. Later onderzoek bevestigde de conclusies van de archeologen: op luchtfoto's waren de loopgraven te zien, die slingerden door het gehele terrein. Deze met hout beklede gangen moesten de militairen in 1940 een relatief veilige route bieden naar de diverse kazematten en mitrailleurposten. De genie heeft een stukje van een dergelijke loopgraaf aangelegd richting de koepelkazemat. Van de koepel resteert nog een fragment: het overige staal werd in 1941 door de bezetter afgevoerd richting Duitsland om te worden hergebruikt voor de oorlogsindustrie. Wie de diverse restanten bekijkt zou de indruk kunnen krijgen dat het Duitse leger de andere kazematten ook heeft uitgeschakeld of opgeblazen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze zijn afgezien van de koepelkazemat echter allemaal na de oorlog en voor of tijdens de campingperiode vernield en onder de grond gewerkt.

Naast genoemde werkzaamheden heeft de genie nog tal van hijs- en constructiewerkzaamheden uitgevoerd. Het ontvangen schildje van de 102 Constructiecompagnie uit Wezep krijgt een mooie plek in het Grebbelinie bezoekerscentrum, dat deze plaatsen van herinnering in de rondleidingen over het fort zal meenemen. Zie ook filmpje op facebook door Defensie.

Loopgraaf op de redoute, het schiereiland, in de uiterste noordwesthoek van het fort. (foto: Bert Rietberg)

Het Fort aan de Buursteeg wordt beheerd door Staatsbosbeheer, terwijl een aparte Stichting Grebbelinie Bezoekerscentrum actief is om het verhaal van de Grebbelinie middels expositie, activiteiten en rondleidingen te vertellen. Zie www.grebbeliniebezoekerscentrum.nl 

De Stichting Grebbelinie (actief sinds 2001) helpt het Grebbelinie Bezoekerscentrum om de verbindingen tot stand te brengen met zowel de sporen uit het verleden als de relatie met de vele stichtingen en verenigingen langs de linie. Zodoende kan het bezoekerscentrum zich doorontwikkelen als startpunt en steunpunt voor het gehele gebied, waarbij ieder punt in de linie een uniek en locatiegebonden karakter heeft. Voorbeelden daarvan zijn de Museumbunker in Leusden, het Educatief Centrum Grebbelinie in Woudenberg met grote loopgraaf en de Grebbeberg, waar o.a. Stichting de Greb actief is en waar de provincie Utrecht met genoemde stichting ook een stuk loopgraaf liet aanleggen.


Terug naar het nieuwsoverzicht