Er zijn geen evenementen gevonden
Er zijn vandaag geen historische gebeurtenissen.

Mobilisatietentoonstelling Burger en militair Rhenen in 25 voorwerpen

Door Expositietekst: W.H. Strous, redactie B. Rietberg , vrijdag 06 februari 2015 08:46
Categorie: Geschiedenis

75 Jaar geleden werd de gemeente Rhenen – de stad Rhenen en de dorpen Achterberg en Elst met de buurtschappen Grebbe, Veeneind en Remmerden – overspoeld door duizenden militairen die vanuit heel Nederland van huis en haard waren weggehaald om het vaderland te verdedigen tegen Duitsland. Negen maanden lang, van september 1939 tot mei 1940, moesten de inwoners van de gemeente en de dienstplichtige soldaten, zelfs het kader was merendeels niet beroepsmilitair, leren samenleven. Toch is dat gelukt. In de tentoonstelling ‘Negen maanden mobilisatie. Burger en militair in 25 voorwerpen verenigd’ wordt deze periode in beeld gebracht.

Veel aandacht voor de Slag om de Grebbeberg in Museum Het Rondeel te Rhenen. Na de expositie over de mobilisatie in Achterberg, Elst en Rhenen, nu aandacht voor 25 bijzondere voorwerpen. (foto Bert Rietberg) 

Terwijl voor de bevolking het gewone alledaagse leven doorging, oefenden de militairen hun handwerk en maakten hun stellingen in orde om de vijand, als die zou toeslaan, te kunnen tegenhouden. Zelf aanvallen was niet aan de orde. 

In de catalogus van de tentoonstelling begeleidt, wordt aan de hand van 25 voorwerpen getoond en beschreven hoe het leven van burger en militair verweven werd. In negen maanden mobilisatietijd kwamen vele vriendschappen en zelfs huwelijken tot stand. De tentoonstelling in gemeentemuseum Het Rondeel is één van de vele activiteiten die ter gelegenheid van de herdenking van 75 jaar Slag om de Grebbeberg in Rhenen is georganiseerd.

Sommige voorwerpen zijn op het eerste gezicht 'alledaags', zoals de luidspreker, de loonlijsten en de scheepslantaarn, maar er blijkt steeds een bijzonder verhaal aan vast te zitten. Andere voorwerpen hebben een directe link met het krijgsbedrijf. Voorbeelden daarvan zijn het herinneringsdagboek van II-8-RA, het oorlogszakboekje en een bajonet. Van het slagveld op de Grebbeberg komt een zogenaamde bijlpik, gevonden bij de commandopost van majoor Jacometti. Een werktuig waarmee o.a. ijs kon worden gehakt, toen de inundaties bevroren waren in de winter van 1949-1940.

Bij de tentoonsteling is een fraai vormgegeven boekje verschenen: Mobilisatie in Achterberg, Elst en Rhenen in 25 voorwerpen 64 blz. | 11 x 14 cm | genaaid gebonden Historische Heuvelrug Reeks 20 | ISBN 978 90 817806 2 9 Verkrijgbaar bij de tentoonstelling in gemeentemuseum Het Rondeel, Rhenen

Eerder was in Het Rondeel al aandacht voor de mobilisatieperiode in Achterberg, Elst en Rhenen. De tentoonstelling 'Met het oog op de ernst der tijden' is weliswaar afgelopen, maar in de vorm van het gelijknamige boek is dit verhaal nog verkrijgbaar. Dit boek werd geschreven door H.P. Deys en A. Sulman in 2014 en uitgegeven in samenwerking met BDU Media en het museum.

Centraal in het boek staat de min of meer gedwongen samenwerking tussen burgers en militairen. Door ook persoonlijke ervaringen mee te nemen komt het verhaal dichtbij. We krijgen een beeld van de gevolgen voor burgers, die door politiek en militaire strategie in de oorlog werden meegesleurd.

Wie leest over 145 militairen die waren ondergebracht in 23 woningen kan zich een voorstelling maken van de impact die de toestroom van militairen op Achterberg, Elst en Rhenen had. Schoolgebouwen die werden gebruikt door militairen, koffie-adressen waar soldaten aanschoven en de relaties tussen gemobiliseerden en de dochters van de gastheren waren hier voorbeelden van. Maar ook de klachten over graafwerk in de tuinen en particuliere terreinen, gekapte bomen en vorderingen van paarden of voertuigen. Van de bijlagen in het boek is werk gemaakt: de interviews met Achterbergers en het persoonlijke verhaal over de evacuatie zijn een bijzonder passende aanvulling op deze uitgave.

Met het oog op het eind der tijden. Mobilisatie in Achterberg, Elst en Rhenen. 1939-1940 | 128 blz. | 18 x 24 cm | genaaid gebonden | Uitgave BDU Media | ISBN 978-90-8788-217-4 | prijs € 16,50


Terug naar het nieuwsoverzicht