Er zijn geen evenementen gevonden

Romeinse Limes en Grebbelinie ontmoeten elkaar in Neder-Betuwe

Door Bert Rietberg, Gebiedscoöperatie O-gen, zondag 30 maart 2014 14:03
Categorie: Recreatie

Op steenworp afstand van de Romeinse Limes in de Neder-Betuwe is een opmerkelijk bouwwerk verrezen: een info- en uitzichtpunt in de vorm van een Romeinse wachttoren. In de toren zal aandacht besteed worden aan de geschiedenis van de Grebbelinie en de Romeinse grens.

Romeinse wachttorenDe Romeinse wachttoren bij camping De Linie in de Neder-Betuwe. (foto: Bert Rietberg)

In de Neder-Betuwe ontmoeten een tweetal historische lijnen elkaar, die tegenwoordig nauwelijks zichtbaar zijn. De jongste is de Grebbelinie, een verdedigingslijn die werd verlengd door de Neder-Betuwe in 1799-1800. In 1951 verdween een belangrijk deel met ruilverkavelingen. De veel oudere lijn is de limes, de grens van het Romeinse rijk. Dit geheel van verdedigingswerken met een afstand van vijfduizend kilometer volgde in Nederland de Rijn, die destijds nog onbedijkt was en een ander tracé volgde dan tegenwoordig. De lijn tussen de wachttorens, forten en nederzettingen werd gevormd door een verbindingsweg. Restanten daarvan zijn en worden met enige regelmaat vastgelegd tijdens opgravingen. Vondsten variëren van Romeinse voorwerpen, fundamenten van verdedigingswerken en sporen van de weg.

Om de weg enigszins 'boven het maaiveld te halen' maakte Maike van Stiphout enige jaren geleden een tocht over de voormalige grens. Waar tegenwoordig water ligt werd een rubberbootje gebruikt, akkers, erven, weilanden en boomgaarden werden wandelend doorstoken, over een afstand van bijna 153 kilometer. DS uit Amsterdam maakte fraaie kaarten van de tocht en de grenslijn die de route bepaalde. In het boek Limesweg uitgegeven in 2009, schrijft Van Stiphout over de erfenis van de weg: "Als we erin slagen om de limesweg te stollen tot gedenkteken van een verdwenen grens, dan vullen we op geheel eigen wijze het gat in het toekomstig Europese monument."

Henk Brienissen, eigenaar van Camping de Linie in Opheusden, heeft de afgelopen maanden gewerkt aan een stijlvolle stip op de Limes. Een zelfgebouwde wachttoren met Romeinse accenten moet voortaan aandacht vragen voor de bijzondere geschiedenis van de Limes en de Grebbelinie. In de toren is ruimte voor educatief materiaal en via een trap kan de verdieping worden bereikt. De toren is demontabel gemaakt en zal van de parkeerplaats bij de camping verhuizen naar het Hoornwerk aan de Spees, waar prachtig uitzicht is op de Rijn, de Grebbeberg en het restant van de Betuwestelling. En op de limes, van een afstandje.

Rechts: detail van een kaart van DS Landschaparchitecten uit Amsterdam, ter hoogte van de voormalige Betuwesteling. De rode lijn is de limesroute die voor Maike van Stiphout tijdens de tocht leidend was. De groene stip geeft het punt aan waar Grebbelinie en Limes elkaar kruisen in deze voorstelling en de gele ster geeft de positie van de toren op bovenstaande foto aan.


Terug naar het nieuwsoverzicht