• Voorbereiding eerste inundatie Grebbelinie
    donderdag 25 september 1794
    Lees verder >>

Bijzondere grenspaal gevonden bij Daatselaar

Door Bert Rietberg, zondag 04 mei 2008 17:23
Categorie: Stichting Grebbelinie

Bij de werkzaamheden aan het Werk aan de Daatselaar is een bijzondere grenspaal van het Ministerie van Oorlog gevonden. Wat de grenspaal zo speciaal maakt, is dat het tevens fungeerde als afbakening van de vroegere gemeentegrens tussen Lunteren en Renswoude.

Grenspaal op het Werk aan de Daatselaar 

De grenspalen werden geplaatst vanaf 1846 na inmetingen door de Eerstaanwezend ingenieur uit Amersfoort, kapitein H.J. van Druijnen. In de gehele linie stonden 257 hardstenen en 179 houten limietpalen. Een groot deel daarvan is verdwenen; slechts een 16-tal was bij een eerste inventarisatie in 2004 door de stichting Grebbelinie teruggevonden. Naspeuringen aan de hand van oud kaartmateriaal leverden nog eens 14 exemplaren op, zodat er 30 grenspalen konden worden aangetekend op de kaartjes van de tweede druk van de cultuurhistorische gids van de Grebbelinie.

Nieuw kaartmateriaal en veel veldwerk zorgden voor nóg eens 10 grenspalen, waarvan de laatste twee in april 2008 bij Daatselaar werden teruggevonden door Ted Smeding, één van de medewerkers van de Stichting Grebbelinie. Het bijzondere aan steen O 16 was niet alleen dat de nummers op een afwijkende plaats in de steen waren gegrift, maar ook dat er een letter 'L' was toegevoegd. Het werd nog raadselachtiger, toen er op de achterzijde een ander nummer (109) werd aangetroffen met de letter 'R'. De oplossing lag voor de hand.

Het Werk aan de Daatselaar uit 1799 lag namelijk in twee gemeenten en de grens van de twee gemeenten Renswoude en Lunteren loopt dus dwars door het fort. Die grens was vóór de aanleg van het fort in het landschap herkenbaar aan de Slaperdijk, die geheel in de provincie Utrecht moest worden aangelegd, na onenigheid met Gelderland over de beteugeling van de risico's op overstromingen. Het noordoostelijk deel was dus enige tijd Gelders gebied; tegenwoordig loopt de grens met de oostelijke provincie weer om het fort. De Slaperdijk in het fort werd in 1799 afgegraven. De wallen van het Werk aan de Daatselaar namen de waterkerende functie van dit oude dijkje over.

Met dank aan Jan de Vries, Kjeld Douma en Ted Smeding.


Terug naar het nieuwsoverzicht